BETPDVK0OCV551249-01 Dag van de klassieke talen: Brandend actueel
Doelstellingen:
Afhankelijk van de sessies die je kiest:
- word je geïnspireerd om leerlingen AI-vaardiger te maken, om bij tekstbegrip en cultuurreflectie hun inzicht en vaardigheden kritisch aan te scherpen;
- leer je hoe het gebruik van games het onderwijs in Latijn en Grieks kan versterken;
- kan je een genuanceerd beeld over genderdenken in de oudheid en nu aan de leerlingen meegeven;
- kan je bepaalde gesprekstechnieken toepassen om moeilijke thema’s in de klas te bespreken;
- weet je hoe je aan de hand van Tacitus manipulatie via tekst kunt bespreken en actualiseren;
- kan je in de 3de graad Grieks taalvariatie en taalevolutie bespreken aan de hand van Cappadocisch Grieks;
- krijg je inzicht in de evolutie van het denken in de oudheid over bellum iustum en ken je het belang van dit oude denken voor het hedendaagse oorlogsrecht.
Doelgroep:
Leraren klassieke talen
Aanbieder:
Katholiek Onderwijs Vlaanderen
Inhoud:
Latijn en Grieks blijven brandend actueel, zeker als je de kaart van actualisering ook écht trekt. Op deze dag van de klassieke talen word je daartoe geïnspireerd rond verschillende thema’s. Daarnaast krijg je technieken aangereikt om een klasgesprek over moeilijke thema’s in goede banen te leiden. Maar ook je werkvormen kunnen geactualiseerd worden: zo leer je AI in de klas te gebruiken en reflecteer je over de mogelijkheden van games in de klas.
Extra: combinatie mogelijk met programma UGent
Onze dag van de klassieke talen eindigt om 13 uur. Je kan ervoor kiezen bij ons nog een broodje mee te eten. In de namiddag kan je ook deelnemen aan een nascholing, georganiseerd door de UGent, met als spreker dr. Alexandra Vereeck: De voordelen van Latijn, een factcheck. De lezing en nabespreking vinden plaats in campus Boekentoren (Blandijnberg), van 14.15 tot 15.45 uur. Alle informatie daarover vind je hier.
Workshops:
Aanbod workshops deel 1woensdag 3 februari 2027 van 09:30 tot 11:00Teachmeet: AI als bondgenoot bij tekstbegrip en cultuurreflectie Spreker: Pierre De Groote
Doelgroep: leraren Latijn en Grieks van 1ste tot 3de jaar
Tijdens deze Teachmeet krijg je eerst enkele voorbeelden uit de lespraktijk te zien. Leerlingen ontdekken hoe ze een efficiënte prompt kunnen formuleren en leren AI gebruiken om bij tekstbegrip en cultuurreflectie hun inzicht en vaardigheden kritisch aan te scherpen. Vervolgens gaan we samen op zoek naar nieuwe tools, contexten en perspectieven om tijdens de les AI in te zetten als bondgenoot voor onze leerlingen.
Desinformatie over Nero en journalistiek vandaag Spreker: Koen Vandendriessche
Doelgroep: leraren Latijn en Grieks die berichtgeving en historiografie in hun programma hebben
Een journalist die inwoners van Gentbrugge interviewt over het circulatieplan van Gentbrugge: klinkt logisch en vanzelfsprekend, toch? Maar is dat wel zo vanzelfsprekend? En wat is de link met Tacitus en Nero? Tacitus’ relaas over Nero biedt uitgelezen mogelijkheden voor actualisatie, denk meer rond sherry picking, selectieve verontwaardiging en shifting factuality. Ook de groei van de beeld(ver)vorming over Nero is in een aantal gevallen te traceren en biedt verrassende parallellen met hedendaagse berichtvorming. Dankbaar materiaal dus om leerlingen een kritische houding tegenover media bij te brengen en om duidelijk te maken dat een (geschiedenis)verslag dikwijls meer zegt over de verslaggever dan over de beschreven gebeurtenis.
Na deze sessie kunnen de deelnemers:
- verschillende types van informatie (o.a. feit versus mening) herkennen en die bij de interpretatie van de tekst toepassen;
- de eigenheid van antieke versus hedendaagse historiografie benoemen;
- manipulatietechnieken in een tekst herkennen (cf. sherry picking, selectieve verontwaardiging en shifting factuality).
Coachingtechnieken voor gevoelige thema's in de les Spreker: Lien Crommelinck
Doelgroep: leraren Latijn en Grieks van de 2de en 3de graad (maar met een mature groep kan de eerste graad ook)
Wat als je opmerkt dat leerlingen wakker liggen van het thema dat naar voren komt uit de pas vertaalde tekst. Hoe ga je om met leerlingen die en ongepaste uitspraak doen bij de behandelde leerstof? Kan en mag je leerlingen corrigeren wanneer ze hun eigen mening lijken te verkondigen? Moet je als leerkracht alle onderwerpen steeds aanpakken? In deze vormingen onderzoeken we hoe je gevoelige thema's die aansluiten bij de lescontext een duidelijke afgebakende plaats kan geven in een doordeweekse les.
Leerlingen worden dagelijks met heel veel gevoelige thema's geconfronteerd op de sociale en mainstream media. Dit gaat van diversiteit over rouw naar gevaren van de huidige wereld. Hun brein is vaak nog niet in staat om deze informatie op een goede manier te kaderen of vlot te verwerken. Vaak komen dan ook vragen of emoties hierover naar boven op momenten dat één van die thema's getriggerd wordt in de les. Leerlingen werpen dan heel snel vragen of opmerkingen naar voren die best wat emoties en reacties kunnen losweken.
Aan de start van deze vorming bekijken we eerst wat een goede klas- en lescontext is om aan de slag te gaan met gestelde vragen. We onderzoeken of elke vraag of opmerking wel de aandacht en lestijd van de leerkracht verdient en hoe je hierbij grenzen kan aangeven.
Nadien worden zeer concrete gesprekstechnieken aangereikt en ingeoefend om een rustig en sereen gesprek te kunnen voeren met de klas en om meningen en feiten voor leerlingen nog duidelijker uit elkaar te houden.
Na deze sessie:
- hebben de deelnemers wat aanknopingspunten om beslissingen te nemen over het al dan niet ingaan op een gevoelig thema.
- kunnen de deelnemers bepaalde gesprekstechnieken inzetten om leerlingen te begeleiden in het leerproces over dit specifieke thema.
- kennen de deelnemers enkele kanalen om leerlingen door te verwijzen indien ze met veel vragen blijven zitten.
Oorlogsrecht: iustum bellum in de antieke filosofische traditie Spreker: Danny Praet
Doelgroep: leraren Latijn en Grieks 3de graad
Oorlog is opnieuw een realiteit op het Europese continent, en ook in het Midden-Oosten zijn er meerdere conflicten die een enorme impact hebben op de rest van de wereld. Ook al zijn er hypermoderne vormen van oorlogsvoering (drones, raketten, hybride oorlog, cyber-aanvallen), toch stellen zich op moreel en filosofisch vlak dezelfde vragen die reeds in de Oudheid zijn gesteld en die in de literatuur en vooral in de filosofie van Plato tot Augustinus zijn gesteld.
Na deze sessie hebben de deelnemers kennis van de voornaamste denkers over oorlog en moraliteit, inzicht in de evolutie van het antieke denken van iustum bellum en inzicht in de relevantie van de antieke filosofie voor het hedendaags oorlogsrecht.
We bespreken een aantal passages zowel in het Grieks als in het Latijn, telkens met vertaling, van Heracleitos over Plato en Aristoteles, tot vooral de Stoïcijnen en dan de receptie van de Stoa in de teksten van Cicero. We kijken ook naar wat de christelijke traditie heeft bijgedragen, met name Augustinus, en er is een korte uitkijk tot de moderne rechtsleer van Grotius en de manier waarop zich dit in het moderne concept van oorlogs-misdaden heeft vertaald in de drievuldige vraagstelling van ius ad bellum, ius in bello en ius post bellum. Er zal een ppt en een hand-out zijn met de passages en de vertalingen.
Lesgeven met games in het klassieketalenonderwijs Spreker: Alexander Vandewalle
Doelgroep: leraren Latijn en Grieks
Games maken een groot deel uit van de dagelijkse werkelijkheid voor veel leerlingen. Ook in het klaslokaal doen games steeds vaker hun intrede, hoewel het niet altijd evident is om deze digitale media toegankelijk voor te stellen. Deze workshop biedt een overzicht van mogelijke toepassingen, voordelen, maar ook valkuilen die games kunnen presenteren. Het fundamentele idee van de workshop is dat games een eigen expressieve taal hanteren die pedagogisch ingezet kan worden. Na een introductie over de formele eigenschappen van het medium wordt via een overzicht van meerdere casussen overgegaan naar een praktische discussie over hoe games het onderwijs van Latijn en Grieks kunnen versterken. Ten slotte gaan de deelnemers in groepen aan de slag en exploreren ze zelf de creatie van een (idee voor een) game die op een speelse manier iets wil bijleren over de oudheid. Dit gebeurt via analoge spelmedia of het digitale platform Twine. De nadruk ligt steeds op toepassingen die niet alleen interessant maar ook technologisch en financieel haalbaar zijn. Deelnemers beschikken idealiter over een laptop en/of ander schrijfgerief.
De Bosporus voorbij: Outside of the box met het Cappadocisch Grieks Spreker: Eline Daveloose
Doelgroep: leraren Grieks 3de graad
Tijdens deze sessie focussen we ons op Cappadocisch Grieks, een kritisch bedreigd dialect van het Grieks dat tot 1924 in Turkije werd gesproken. Dit dialect wenden we aan als case study van Grieks dat ‘anders’ is dan wat de leerlingen standaard op school voorgeschoteld krijgen, zowel op diachroon en diatopisch vlak. Hiermee kom ik vooral tegemoet aan het derde leerplandoel van de derde graad Grieks, dat in het kader staat van taalevolutie en -variatie. Het Cappadocisch Grieks is immers een Nieuwgrieks dialect dat bovendien nog heel wat Middeleeuwse Griekse elementen bevat. Wegens het eeuwenlange contact met het Turks heeft die taal in extreme mate haar stempel gedrukt op het Cappadocisch, dat doorspekt is met Turkse ontleningen. Bijgevolg wordt ook de koppeling gemaakt met een heel Turks, een modern taalsysteem (LPD 2) dat géén verwantschap vertoont met het Grieks en net daarom heel interessante resultaten oplevert bij contact tussen de twee talen. Het Cappadocisch Grieks vormt een ideaal aanknopingspunt om de leerlingen iets bij te brengen over de Nieuwgriekse uitspraak, de geschiedkundige achtergrond van de Grieks-Turkse Bevolkingsuitwisseling, dialectale variatie, taalcontact, taalverwantschap, taalsterfte, enz. Ten slotte biedt dit ook een uitnodiging voor verdere reflectie over taal en variatie.
Aanbod workshops deel 2woensdag 3 februari 2027 van 11:30 tot 13:00M/V/X: Genderdiversiteit is van alle tijden… of het einde der tijden? Spreker: Bert Gevaert
Doelgroep: leraren Latijn en Grieks van de 2de en 3de graad
Na deze lezing besef je dat er niet zoiets bestaat als typische mannelijke of vrouwelijke kenmerken. Genderdiversiteit is van alle tijden. De deelnemers kunnen discussies aangaan met conservatieve en/of extreem rechtse leerlingen en kritisch nadenken over gender en genderstereotypen.
Genderdiversiteit, genderdysforie, transgender, ... veel mensen voelen zich behoorlijk gegeneerd of zelfs geïrriteerd wanneer ze deze woorden horen. Sommigen omarmen deze diversiteit en worden er vrolijk van, maar anderen duwen het van zich weg en worden er zelfs agressief door: allemaal lijden, neen, het einde der tijden!
Hoewel de traditionele geschiedenis ons een beeld lijkt te geven van een binair denken over man en vrouw, zijn er toch tal van voorbeelden te vinden die het binaire verhaal doorbreken of zelfs op zijn kop zetten. De oude Grieken kenden verhalen over vrouwen met maar één borst, gouden bollen, maar ook over mannen die zich als vrouw verkleedden. De Romeinen deden er zelfs nog een schepje bovenop en waren misschien de allereersten die ‘travestieten’ een festival gaven en hen door de straten van de eeuwige stad lieten paraderen.
Al deze voorbeelden uit het verleden doen ons telkens weer de vraag stellen: wat is een echte man of wat is een echte vrouw?
Desinformatie over Nero en journalistiek vandaag Spreker: Koen Vandendriessche
Doelgroep: leraren Latijn en Grieks die berichtgeving en historiografie in hun programma hebben
Een journalist die inwoners van Gentbrugge interviewt over het circulatieplan van Gentbrugge: klinkt logisch en vanzelfsprekend, toch? Maar is dat wel zo vanzelfsprekend? En wat is de link met Tacitus en Nero? Tacitus’ relaas over Nero biedt uitgelezen mogelijkheden voor actualisatie, denk meer rond sherry picking, selectieve verontwaardiging en shifting factuality. Ook de groei van de beeld(ver)vorming over Nero is in een aantal gevallen te traceren en biedt verrassende parallellen met hedendaagse berichtvorming. Dankbaar materiaal dus om leerlingen een kritische houding tegenover media bij te brengen en om duidelijk te maken dat een (geschiedenis)verslag dikwijls meer zegt over de verslaggever dan over de beschreven gebeurtenis.
Na deze sessie kunnen de deelnemers:
- verschillende types van informatie (o.a. feit versus mening) herkennen en die bij de interpretatie van de tekst toepassen;
- de eigenheid van antieke versus hedendaagse historiografie benoemen;
- manipulatietechnieken in een tekst herkennen (cf. sherry picking, selectieve verontwaardiging en shifting factuality).
Coachingtechnieken voor gevoelige thema's in de les Spreker: Lien Crommelinck
Doelgroep: leraren Latijn en Grieks van de 2de en 3de graad (maar met een mature groep kan de eerste graad ook)
Wat als je opmerkt dat leerlingen wakker liggen van het thema dat naar voren komt uit de pas vertaalde tekst. Hoe ga je om met leerlingen die en ongepaste uitspraak doen bij de behandelde leerstof? Kan en mag je leerlingen corrigeren wanneer ze hun eigen mening lijken te verkondigen? Moet je als leerkracht alle onderwerpen steeds aanpakken? In deze vormingen onderzoeken we hoe je gevoelige thema's die aansluiten bij de lescontext een duidelijke afgebakende plaats kan geven in een doordeweekse les.
Leerlingen worden dagelijks met heel veel gevoelige thema's geconfronteerd op de sociale en mainstream media. Dit gaat van diversiteit over rouw naar gevaren van de huidige wereld. Hun brein is vaak nog niet in staat om deze informatie op een goede manier te kaderen of vlot te verwerken. Vaak komen dan ook vragen of emoties hierover naar boven op momenten dat één van die thema's getriggerd wordt in de les. Leerlingen werpen dan heel snel vragen of opmerkingen naar voren die best wat emoties en reacties kunnen losweken.
Aan de start van deze vorming bekijken we eerst wat een goede klas- en lescontext is om aan de slag te gaan met gestelde vragen. We onderzoeken of elke vraag of opmerking wel de aandacht en lestijd van de leerkracht verdient en hoe je hierbij grenzen kan aangeven.
Nadien worden zeer concrete gesprekstechnieken aangereikt en ingeoefend om een rustig en sereen gesprek te kunnen voeren met de klas en om meningen en feiten voor leerlingen nog duidelijker uit elkaar te houden.
Na deze sessie:
- hebben de deelnemers wat aanknopingspunten om beslissingen te nemen over het al dan niet ingaan op een gevoelig thema.
- kunnen de deelnemers bepaalde gesprekstechnieken inzetten om leerlingen te begeleiden in het leerproces over dit specifieke thema.
- kennen de deelnemers enkele kanalen om leerlingen door te verwijzen indien ze met veel vragen blijven zitten.
Oorlogsrecht: iustum bellum in de antieke filosofische traditie Spreker: Danny Praet
Doelgroep: leraren Latijn en Grieks 3de graad
Oorlog is opnieuw een realiteit op het Europese continent, en ook in het Midden-Oosten zijn er meerdere conflicten die een enorme impact hebben op de rest van de wereld. Ook al zijn er hypermoderne vormen van oorlogsvoering (drones, raketten, hybride oorlog, cyber-aanvallen), toch stellen zich op moreel en filosofisch vlak dezelfde vragen die reeds in de Oudheid zijn gesteld en die in de literatuur en vooral in de filosofie van Plato tot Augustinus zijn gesteld.
Na deze sessie hebben de deelnemers kennis van de voornaamste denkers over oorlog en moraliteit, inzicht in de evolutie van het antieke denken van iustum bellum en inzicht in de relevantie van de antieke filosofie voor het hedendaags oorlogsrecht.
We bespreken een aantal passages zowel in het Grieks als in het Latijn, telkens met vertaling, van Heracleitos over Plato en Aristoteles, tot vooral de Stoïcijnen en dan de receptie van de Stoa in de teksten van Cicero. We kijken ook naar wat de christelijke traditie heeft bijgedragen, met name Augustinus, en er is een korte uitkijk tot de moderne rechtsleer van Grotius en de manier waarop zich dit in het moderne concept van oorlogs-misdaden heeft vertaald in de drievuldige vraagstelling van ius ad bellum, ius in bello en ius post bellum. Er zal een ppt en een hand-out zijn met de passages en de vertalingen.
Lesgeven met games in het klassieketalenonderwijs Spreker: Alexander Vandewalle
Doelgroep: leraren Latijn en Grieks
Games maken een groot deel uit van de dagelijkse werkelijkheid voor veel leerlingen. Ook in het klaslokaal doen games steeds vaker hun intrede, hoewel het niet altijd evident is om deze digitale media toegankelijk voor te stellen. Deze workshop biedt een overzicht van mogelijke toepassingen, voordelen, maar ook valkuilen die games kunnen presenteren. Het fundamentele idee van de workshop is dat games een eigen expressieve taal hanteren die pedagogisch ingezet kan worden. Na een introductie over de formele eigenschappen van het medium wordt via een overzicht van meerdere casussen overgegaan naar een praktische discussie over hoe games het onderwijs van Latijn en Grieks kunnen versterken. Ten slotte gaan de deelnemers in groepen aan de slag en exploreren ze zelf de creatie van een (idee voor een) game die op een speelse manier iets wil bijleren over de oudheid. Dit gebeurt via analoge spelmedia of het digitale platform Twine. De nadruk ligt steeds op toepassingen die niet alleen interessant maar ook technologisch en financieel haalbaar zijn. Deelnemers beschikken idealiter over een laptop en/of ander schrijfgerief.
De Bosporus voorbij: Outside of the box met het Cappadocisch Grieks Spreker: Eline Daveloose
Doelgroep: leraren Grieks 3de graad
Tijdens deze sessie focussen we ons op Cappadocisch Grieks, een kritisch bedreigd dialect van het Grieks dat tot 1924 in Turkije werd gesproken. Dit dialect wenden we aan als case study van Grieks dat ‘anders’ is dan wat de leerlingen standaard op school voorgeschoteld krijgen, zowel op diachroon en diatopisch vlak. Hiermee kom ik vooral tegemoet aan het derde leerplandoel van de derde graad Grieks, dat in het kader staat van taalevolutie en -variatie. Het Cappadocisch Grieks is immers een Nieuwgrieks dialect dat bovendien nog heel wat Middeleeuwse Griekse elementen bevat. Wegens het eeuwenlange contact met het Turks heeft die taal in extreme mate haar stempel gedrukt op het Cappadocisch, dat doorspekt is met Turkse ontleningen. Bijgevolg wordt ook de koppeling gemaakt met een heel Turks, een modern taalsysteem (LPD 2) dat géén verwantschap vertoont met het Grieks en net daarom heel interessante resultaten oplevert bij contact tussen de twee talen. Het Cappadocisch Grieks vormt een ideaal aanknopingspunt om de leerlingen iets bij te brengen over de Nieuwgriekse uitspraak, de geschiedkundige achtergrond van de Grieks-Turkse Bevolkingsuitwisseling, dialectale variatie, taalcontact, taalverwantschap, taalsterfte, enz. Ten slotte biedt dit ook een uitnodiging voor verdere reflectie over taal en variatie.
Bijkomende info:
Programma:
- 8.30 - 9 uur: onthaal
- 9 - 9.30 uur: verwelkoming
- 9.30 - 11 uur: eerste werkwinkel
- 11 - 11.30 uur: pauze
- 11.30 - 13 uur: tweede werkwinkel
- 13 uur: vrijblijvende lunch (€ 8,50)
Sessies:
1 sessie(s)
Voorwaarde:
Voor dit initiatief kan je tot en met vrijdag 29 januari 2027 in- en uitschrijven.
Bijdrage:
65,00 Euro
Lesgever:
Daveloose Eline
Gevaert Bert
Vandendriessche Koen
De Groote Pierre
Vandewalle Alexander
Crommelinck Lien
Praet Danny
Contact:
Katholiek Onderwijs Vlaanderen
info nascholingsprojecten: +32 2 507 07 80 - nascholing@katholiekonderwijs.vlaanderen
Plaats en Data:
Sint-Baafshuis
(Dichtstbijzijnde Lesplaats)
Biezekapelstraat 2
9000
Gent
(Kaart)
- Reeks
1:
- woensdag 3 februari 2027
van
08:30
tot
13:00